E-Learning Dubbeldiagnose
Maak kennis met de online cursus "Dubbeldiagnose, de combinatie van problemen door middelengebruik en psychische problemen" van de VAD-academie. Deze nieuwe, gratis cursus biedt inzicht in welke problemen vaak samen voorkomen, hoe ze op een complexe manier samenhangen en wat de impact is op iemands leven. Daarnaast krijg je de basisprincipes aangereikt voor het detecteren en het geïntegreerd en herstelgericht aanpakken van dubbeldiagnose.
Lees verder:
7 november 2025 - Nieuws uit het netwerk
Partner in de kijker: CAW Noord-West-Vlaanderen
Het CAW Noord-West-Vlaanderen: een partner in welzijnswerk binnen de geestelijke gezondheidszorg In het brede hulpverleningslandschap neemt het Centrum Algemeen Welzijnswerk (CAW) Noord-West-Vlaanderen een unieke en laagdrempelige positie in. Als welzijnspartner biedt het CAW psychosociale begeleiding aan mensen met diverse hulpvragen: van praktische ondersteuning tot emotionele begeleiding -vaak in nauwe samenwerking met andere zorg- en welzijnsorganisaties. Het Vlaamse hulpverleningslandschap is complex. Hulpvragers en professionals weten niet altijd waar ze terecht kunnen met specifieke hulpvragen. Het CAW helpt hen hierin de weg te vinden. Voor wie is het CAW er? Het CAW is er voor iedereen met welzijnsvragen, ongeacht leeftijd, achtergrond of problematiek. In de praktijk zijn dit vaak mensen in een maatschappelijk kwetsbare positie, met milde tot matige psychische klachten of complexe multi-problem situaties. Onthaalmedewerkers helpen cliënten hun hulpvraag te verhelderen en prioriteiten te bepalen. Naast informatie, advies en korte hulpverlening, is er bijzondere aandacht voor rechtendetectie. Cliënten kunnen op eigen initiatief komen of worden doorverwezen door onder meer huisartsen, CLB, CGG, OCMW, politie of andere welzijnsorganisaties. Ons onthaal is fysiek bereikbaar in Brugge, Blankenberge, Oostende en Torhout. Via deze onthaalpunten krijgen cliënten toegang tot het achterliggende aanbod. Bepaalde doelgroepen zoals slachtoffers, mensen in crisis, gedetineerden of plegers die een alternatieve gerechtelijke maatregel kregen en cliënten voor preventieve woonbegeleiding, worden vaak op andere manieren aangemeld. In het Brugse onthaal bevindt zich ook de provinciale werking 1712, de hulplijn voor vragen over geweld, misbruik en kindermishandeling. Zij zorgen voor verheldering van de hulpvraag en verwijzen door naar de meest geschikte hulp- of justitie diensten. Wat biedt het CAW aan? Het aanbod van het CAW Noord-West-Vlaanderen bestrijkt meerdere levensdomeinen. De focus ligt op vraagverheldering, rechtendetectie en krachtgerichte begeleiding. Elke begeleiding is doelgericht afgestemd op het welzijn van de cliënt. Psychosociale begeleiding bij persoonlijke en relationele problemen Het CAW biedt laagdrempelige begeleiding bij mentale en relationele moeilijkheden - individueel, als koppel of als gezin. De begeleiding is preventief, ondersteunend en met aandacht voor nazorg. Thema’s zijn onder andere: Persoonlijke en psychische problemen, zoals stress, rouw, burn-out, isolement, mentale overbelasting... Hulp bij identiteitsvragen, zelfbeeld of levensfase-problemen. Relationele moeilijkheden Gezinsproblemen en scheidingen Opvoedingsproblemen Scheidings- en ouderschapsbemiddeling Contact- en relatieherstel bij breuken tussen (groot)ouders en (klein)kinderen. Aanmelden voor deze begeleidingen verloopt via het onthaal. Woonbegeleiding Voor meerderjarigen die zelfstandig wonen of dit willen doen, maar hierbij moeilijkheden ervaren, biedt het CAW woonbegeleiding. De begeleiding is tijdelijk, gericht op zelfredzaamheid en bestrijkt alle levensdomeinen. De focus ligt op het versterken van woonvaardigheden en weerbaarheid. Er is zowel Residentiële woonbegeleiding: voor dak- en thuislozen zonder directe woonoplossing. Ambulante woonbegeleiding Housing First Preventie uithuiszetting Begeleiding van jongeren die de jeugdhulp verlaten. Aanmeldingen naar woonbegeleiding verlopen via het Onthaal. Jongeren (JAC) Jongeren met welzijnsvragen kunnen terecht bij het Jongerenaanbod van het CAW (JAC). Jongeren zien de uitdagingen waarmee ze geconfronteerd worden vaak niet als een probleem. JAC-medewerkers sluiten nauw aan bij de leefwereld van jongeren en bieden ondersteuning op maat. Soms volstaat een adviesgesprek, soms is intensievere begeleiding nodig. De doelen, duur en frequentie van de gesprekken worden samen met de jongeren bepaald. Het JAC helpt jongeren de weg te vinden in het vaak complexe hulpverleningslandschap. Het JAC is een actieve partner in een grote diversiteit aan samenwerkingsverbanden zoals Overkop, Route 36, Parcourage, VLAMM en Shelter. Jongeren kunnen terecht in de JAC onthaalpunten in Brugge en Oostende of via het algemene onthaal in Blankenberge en Torhout. Crisishulp Een crisis kan ontstaan door een plotse of aanslepende situatie die leidt tot controleverlies en verstoring van het functioneren. Het CAW biedt crisishulp aan meerderjarigen en minderjarigen via specifieke teams, die rechtstreeks telefonisch bereikbaar zijn (cfr. Infra: contactgegevens) Crisishulp Meerderjarigen werkt intensief en aanklampend, met de focus op de-escalatie en veiligheid. Er wordt een crisisplan opgemaakt, met zeer gerichte doelen. Het team is beschikbaar voor consult voor burgers en professionals. Crisismeldpunt Minderjarigen (provinciale opdracht) is bereikbaar voor professionele aanmelders die in aanraking komen met een crisissituatie waar de regulieren hulpverlening en/of de leefomgeving onvoldoende antwoord kan bieden op de crisis. Het Meldpunt is telefonisch bereikbaar tussen 8h30 en 19h30. Buiten deze uren en in het weekend is er een permanentielijn met minimale dienstverlening voor acute nood aan crisisopvang. Crisisbegeleiding en crisisopvang voor gezinnen is eveneens een provinciaal aanbod als onderdeel van het ‘Crisis- en investeringsplan Jeugdhulp’. Crisisbegeleiding wordt ingezet wanneer een gezin zich in een crisissituatie bevindt die voor een onveilige omgeving zorgt voor de betrokken minderjarigen. Indien nodig kan er geschakeld worden naar crisisopvang. Slachtofferhulp Het CAW ondersteunt slachtoffers, naasten, nabestaanden van een zelfdoding, betrokkenen of getuigen van een misdrijf of verkeersongeval. We bieden emotionele, juridische, praktische en administratieve hulp. Ondersteuning omvat onder andere: Toelichten van het normale verloop van een rouw- of verwerkingsproces. Informatie geven over je rechten als slachtoffer. Uitleg geven over schadevergoeding en het verloop van je klacht. Ondersteuning bieden bij contact met advocaat, verzekering of parket. De psychosociale begeleiding wordt afgestemd op de noden van het slachtoffer. Justitieel welzijnswerk Het team Justitieel Welzijnswerk (JWW) richt zich zowel op gedetineerden – zowel voorlopig gehechten als veroordeelden – als op hun naastbestaanden. Ons werk vertrekt vanuit de hulpvraag van de cliënt en zijn directe sociale omgeving. We ondersteunen hen bij het zoeken naar oplossingen die: Het welzijn vergroten. Detentieschade verminderen. Herstel bevorderen met zichzelf, de context en de samenleving. We versterken de eigen krachten en mogelijkheden van gedetineerden, binnen én buiten de gevangenis. Onze integrale begeleiding bestrijkt alle levensdomeinen: van rechtenverkenning, administratieve steun en netwerkopbouw tot advies, herstelgerichte doelen en mentaal welzijn. Zo bevorderen we herstel en succesvolle re-integratie na detentie. Hoe aanmelden of doorverwijzen? Professionals kunnen cliënten: Zelf contact laten opnemen (zie contactgegevens) Aanmelden (ev. via het aanmeldingsformulier op onze website caw.be ) Professionals kunnen ook altijd contact opnemen voor overleg of advies. Contactgegevens: Onze onthaalwerkingen zijn fysiek bereikbaar op onze 4 vestigingsplaatsen. Voor de openingsuren verwijzen we naar onze website caw.be. Wij zijn tevens telefonisch bereikbaar (0800 13 500), via chat (caw.sittool.net/chat) of per mail (onthaal@cawnoordwestvlaanderen.be). Voor Slachtofferhulp verwijzen we eveneens naar de website caw.be of het nummer 0800 13 500. Crisishulp Meerderjarigen is bereikbaar op het nummer 050 66 30 80. Het Crisismeldpunt Minderjarigen bereikbaar op het nummer 050 33 77 40. Jongeren (12 tot 25 jaar) zijn welkom op het onthaal van onze JAC-werkingen. JAC Brugge is telefonisch (0478 99 00 37) en via mail (jac.brugge@cawnoordwestvlaanderen.be) bereikbaar. Via de website kan je ook een afspraak inboeken (caw.be/locaties/jac-brugge/). JAC Oostende is telefonisch (059 50 57 45) en via mail (jac.oostende@cawnoordwestvlaanderen.be) bereikbaar. Via de website kan je ook een afspraak inboeken (caw.be/locaties/jac-oostende/). JWW is bereikbaar via het nummer (050 66 30 90) of via mail (jww.onthaal@cawnoordwestvlaanderen.be)
Meer informatie24 januari 2025 - Interessante vormingen
Herbekijk de webinar 'psychische klachten bij ouderen'
Op 16 januari organiseerden ELZ WE40, ELZ Oostkust, ELZ Brugge en Netwerk NOWE de webinar 'Psychische klachten bij ouderen'. Danielle Vanoutrive, ouderenpsycholoog in CGG Noord-West-Vlaanderen gaf meer uitleg over psychische klachten bij ouderen, hoe deze klachten zich manifesteren bij ouderen en hoe je ze kan (h)erkennen. Naast tips voor bejegening en behandeling werd stilgestaan bij mogelijke misvattingen of valkuilen. Heb je het gemist? Geen probleem!
Meer informatie28 maart 2025 - Interessante vormingen
Gewijzigde wetgeving bescherming personen met geestesziekte
Op 1 januari 2025 trad de wet van 16 mei 2024 houdende diverse bepalingen betreffende de bescherming van de persoon van de geesteszieke in werking. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen: Definitie van “psychiatrische aandoening". Artikel 1/1 van de wet bepaalt: "Onder ‘psychiatrische aandoening’ moet worden verstaan: een stoornis die als zodanig wordt gedefinieerd volgens de huidige stand van de wetenschap en die in staat is om de perceptie van de werkelijkheid, het onderscheidingsvermogen, het denkproces, humeur of controle over het eigen handelen ernstig te verstoren en de onaangepastheid aan de zedelijke, maatschappelijke, religieuze, politieke of andere waarden wordt niet als een psychiatrische aandoening beschouwd". De invoering in de wet van een definitie van “psychiatrische aandoening” sluit het probleem van verslaving als zodanig niet uit, zoals het Grondwettelijk Hof benadrukte in zijn uitspraak van 12 januari 2023. Dit arrest benadrukt dat deze stoornis iemand kan betreffen die lijdt aan een alcohol-, drugs- of geneesmiddelenverslaving, tenminste als de verslaving ernstig is. Dit arrest benadrukt verder dat het aan de bevoegde rechter is om te beoordelen of een persoon die lijdt aan een alcohol-, drugs- of geneesmiddelenverslaving beschouwd kan worden als iemand die lijdt aan een psychiatrische aandoening. Het gebruik van het begrip 'beschermende observatiemaatregel' in plaats van 'gedwongen opname voor geesteszieken' of 'geesteszieke persoon' om stigmatisering te verminderen. Het invoeren van een gestandaardiseerd omstandig geneeskundig verslag. Dit verslag moet door een arts worden opgesteld. De mogelijkheid tot een klinische evaluatie van maximaal 48 uur (die alleen wordt uitgevoerd in het kader van de spoedprocedure) vooraleer besloten wordt om al dan niet een beschermingsmaatregel op te leggen. De spoedprocedure is hervormd met de invoering van een klinische evaluatieperiode. Deze periode stelt de procureur des konings in staat om een weloverwogen beslissing te nemen om een beschermende observatiemaatregel op te leggen, een vrijwillige behandeling onder voorwaarden voor te stellen of dat hij het dossier afsluit zonder verdere maatregelen. Artikel 9 is verruimd met twee wijzigingen: ten eerste is het begrip “residentiële instelling of inrichting” geïntroduceerd in plaats van “erkende psychiatrische dienst”. Ten tweede kan de klinische evaluatie plaatsvinden “artikel 9/2- in een residentiële instelling in de zin van artikel 4/1, alinea 2, of in een andere instelling die voldoende waarborgen biedt voor de veiligheid van de betrokkene en de samenleving, en observatie toelaat, zo nodig met tussenkomst van externe diensten, die zij aanwijzen”. Dit laatste aspect verbreedt de mogelijke opties, met uitsluiting van de thuisomgeving van een persoon met een psychiatrische aandoening. De invoering van een vrijwillige behandeling onder voorwaarden als nieuwe beschermingsmaatregel (van toepassing als onderdeel van een spoedprocedure of een gewone procedure). De vrijwillige behandeling onder voorwaarden vereist de toestemming van de persoon met een psychiatrische aandoening. Het is essentieel dat men zich er van vergewist dat de persoon daadwerkelijk in staat is om aan de opgelegde voorwaarden te voldoen. Er moet gezamenlijk door de betrokken persoon en de arts die verantwoordelijk is voor de behandeling (behandelend arts) een behandelplan worden opgesteld. Er bestaat een model van behandelingsplan. Het is belangrijk op te merken dat de vrijwillige behandeling onder voorwaarden alleen van toepassing kan zijn als aan de voorwaarden voor toepassing van de wet is voldaan. Het gebruik van het begrip “instelling en residentiële instelling” in plaats van “erkende psychiatrische dienst”. Deze formulering verruimt het aantal instellingen waarin beschermende observatiemaatregelen en klinische evaluaties binnen 48 uur, die enkel plaatsvinden binnen de context van een spoedprocedure, kunnen uitgevoerd worden. Meer info over deze wetgving vind je hier. Diverse studiedagen en webinars werden georganiseerd om meer uitleg te geven bij deze nieuwe wetgeving. Webinar FOD Volksgezondheid FOD Volksgezondheid organiseerde een webinar over deze nieuwe wetgeving. De webinar kan hieronder herbekeken worden. Door technische problemen is er geen simultaanvertaling naar het Nederlands tijdens de eerste 5 minuten. De presentatie vind je ook hieronder terug. Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie (VVP) VVP organiseerde een studiedag rond deze gewijzigde wetgeving. De presentaties kan je hieronder terugvinden. Webinar Similes - "De nieuwe wet op beschermende opname" In dit informatieve webinar bespreken experts de ingrijpende veranderingen van de nieuwe wet rond gedwongen opname, "Wet inzake de bescherming opgelegd aan een persoon met een psychiatrische aandoening", die sinds 1 januari 2025 van kracht is. De presentatie richt zich specifiek op de positie van familieleden en naasten binnen deze vernieuwde wetgeving. Drie deskundigen delen hun inzichten: Stefaan Baeten, jurist en Similes voorzitter, geeft een algemene inleiding over de wet Katrien Didden, jurist en medeauteur van "Van een gedwongen naar een beschermende opname", belicht het familieperspectief Kim Steeman, directeur Familieplatform, legt uit hoe hulpverleners constructief kunnen samenwerken met familie Deze webinar, georganiseerd door Similes in samenwerking met Familieplatform, is essentieel voor zowel familieleden van mensen met psychische kwetsbaarheden als professionals in de geestelijke gezondheidszorg.
Meer informatie