Nieuwe Praktische Richtlijn Samenwerken (PRIS)
Het Kwaliteitscentrum voor Diagnostiek (KCD) ontwikkelde een gloednieuwe Praktische Richtlijn Samenwerken (PRIS). Deze richtlijn biedt concrete handvaten om samenwerken in de gezondheids- en welzijnszorg te versterken, met specifieke aandacht voor interdisciplinaire intersectorale afstemming.
De richtlijn bevat concrete aanbevelingen, inzichten en praktische tools of methodieken die direct toepasbaar zijn in diverse settings.
De PRIS is ontwikkeld voor alle gezondheids- en welzijnsprofessionals die:
- werken in multidisciplinaire teams
- samenwerken met andere disciplines en/of sectoren
- de kwaliteit van samenwerken willen versterken
Om de bekendmaking van de richtlijn te ondersteunen, wordt een gratis webinar georganiseerd op 27 mei 2025. Tijdens deze sessie wordt de richtlijn toegelicht en wordt getoond hoe ermee aan de slag gegaan kan worden.
Lees verder:
8 mei 2026 - Algemeen
KCE Trials lanceert vier nieuwe oproepen voor onderzoeksvoorstellen in 2026
Op 19 mei 2026 opent KCE Trials gelijktijdig vier afzonderlijke oproepen voor onderzoeksvoorstellen. Met deze nieuwe calls wil het Belgische onderzoeksprogramma innovatieve en maatschappelijk relevante klinische studies stimuleren binnen verschillende domeinen van de gezondheidszorg. De vier oproepen richten zich op vergelijkend effectiviteitsonderzoek, geneesmiddelenherbestemming en twee thematische onderzoeksdomeinen: verslavingszorg en palliatieve zorg. Vergelijkend effectiviteitsonderzoek Binnen de “comparative effectiveness call” financiert KCE Trials studies die twee behandelingsopties vergelijken die al in de klinische praktijk worden gebruikt voor dezelfde indicatie. Hoewel beide behandelingen courant toegepast worden, ontbreekt vaak nog voldoende rechtstreeks vergelijkend onderzoek. Het doel van deze oproep is om wetenschappelijke evidentie te verzamelen die zorgverleners en beleidsmakers helpt om beter onderbouwde keuzes te maken in de dagelijkse praktijk. Focus op herbestemming van geneesmiddelen De tweede oproep focust op “drug repurposing”, waarbij onderzoekers worden uitgenodigd om nieuwe toepassingen te onderzoeken voor geneesmiddelen waarvan het patent is verlopen. Door bestaande medicijnen in te zetten voor nieuwe indicaties kan sneller en kostenefficiënter worden ingespeeld op onbeantwoorde medische noden. KCE Trials wil met deze call onderzoek ondersteunen dat potentieel een belangrijke impact heeft op patiëntenzorg en toegankelijkheid van behandelingen. Nieuwe thematische oproepen Daarnaast lanceert KCE Trials twee nieuwe thematische calls. De eerste richt zich op klinisch onderzoek binnen de verslavingszorg (“care for addiction”). Onderzoekers kunnen voorstellen indienen die antwoorden bieden op belangrijke klinische vragen binnen preventie, behandeling en begeleiding van verslavingsproblematieken. De tweede thematische oproep focust op palliatieve zorg. Ook hier wil KCE Trials studies ondersteunen die bijdragen aan kwaliteitsvolle, evidence-based zorg voor patiënten met een ernstige of levensbedreigende aandoening. Meer informatie beschikbaar vanaf 19 mei Voor elk van de oproepen publiceert KCE Trials gedetailleerde informatie over de selectiecriteria, inclusie- en exclusievoorwaarden en prioriteiten voor financiering op zijn website. De oproepen openen officieel op 19 mei 2026.
Meer informatie28 maart 2025 - Interessante vormingen
Gewijzigde wetgeving bescherming personen met geestesziekte
Op 1 januari 2025 trad de wet van 16 mei 2024 houdende diverse bepalingen betreffende de bescherming van de persoon van de geesteszieke in werking. Dit zijn de belangrijkste wijzigingen: Definitie van “psychiatrische aandoening". Artikel 1/1 van de wet bepaalt: "Onder ‘psychiatrische aandoening’ moet worden verstaan: een stoornis die als zodanig wordt gedefinieerd volgens de huidige stand van de wetenschap en die in staat is om de perceptie van de werkelijkheid, het onderscheidingsvermogen, het denkproces, humeur of controle over het eigen handelen ernstig te verstoren en de onaangepastheid aan de zedelijke, maatschappelijke, religieuze, politieke of andere waarden wordt niet als een psychiatrische aandoening beschouwd". De invoering in de wet van een definitie van “psychiatrische aandoening” sluit het probleem van verslaving als zodanig niet uit, zoals het Grondwettelijk Hof benadrukte in zijn uitspraak van 12 januari 2023. Dit arrest benadrukt dat deze stoornis iemand kan betreffen die lijdt aan een alcohol-, drugs- of geneesmiddelenverslaving, tenminste als de verslaving ernstig is. Dit arrest benadrukt verder dat het aan de bevoegde rechter is om te beoordelen of een persoon die lijdt aan een alcohol-, drugs- of geneesmiddelenverslaving beschouwd kan worden als iemand die lijdt aan een psychiatrische aandoening. Het gebruik van het begrip 'beschermende observatiemaatregel' in plaats van 'gedwongen opname voor geesteszieken' of 'geesteszieke persoon' om stigmatisering te verminderen. Het invoeren van een gestandaardiseerd omstandig geneeskundig verslag. Dit verslag moet door een arts worden opgesteld. De mogelijkheid tot een klinische evaluatie van maximaal 48 uur (die alleen wordt uitgevoerd in het kader van de spoedprocedure) vooraleer besloten wordt om al dan niet een beschermingsmaatregel op te leggen. De spoedprocedure is hervormd met de invoering van een klinische evaluatieperiode. Deze periode stelt de procureur des konings in staat om een weloverwogen beslissing te nemen om een beschermende observatiemaatregel op te leggen, een vrijwillige behandeling onder voorwaarden voor te stellen of dat hij het dossier afsluit zonder verdere maatregelen. Artikel 9 is verruimd met twee wijzigingen: ten eerste is het begrip “residentiële instelling of inrichting” geïntroduceerd in plaats van “erkende psychiatrische dienst”. Ten tweede kan de klinische evaluatie plaatsvinden “artikel 9/2- in een residentiële instelling in de zin van artikel 4/1, alinea 2, of in een andere instelling die voldoende waarborgen biedt voor de veiligheid van de betrokkene en de samenleving, en observatie toelaat, zo nodig met tussenkomst van externe diensten, die zij aanwijzen”. Dit laatste aspect verbreedt de mogelijke opties, met uitsluiting van de thuisomgeving van een persoon met een psychiatrische aandoening. De invoering van een vrijwillige behandeling onder voorwaarden als nieuwe beschermingsmaatregel (van toepassing als onderdeel van een spoedprocedure of een gewone procedure). De vrijwillige behandeling onder voorwaarden vereist de toestemming van de persoon met een psychiatrische aandoening. Het is essentieel dat men zich er van vergewist dat de persoon daadwerkelijk in staat is om aan de opgelegde voorwaarden te voldoen. Er moet gezamenlijk door de betrokken persoon en de arts die verantwoordelijk is voor de behandeling (behandelend arts) een behandelplan worden opgesteld. Er bestaat een model van behandelingsplan. Het is belangrijk op te merken dat de vrijwillige behandeling onder voorwaarden alleen van toepassing kan zijn als aan de voorwaarden voor toepassing van de wet is voldaan. Het gebruik van het begrip “instelling en residentiële instelling” in plaats van “erkende psychiatrische dienst”. Deze formulering verruimt het aantal instellingen waarin beschermende observatiemaatregelen en klinische evaluaties binnen 48 uur, die enkel plaatsvinden binnen de context van een spoedprocedure, kunnen uitgevoerd worden. Meer info over deze wetgving vind je hier. Diverse studiedagen en webinars werden georganiseerd om meer uitleg te geven bij deze nieuwe wetgeving. Webinar FOD Volksgezondheid FOD Volksgezondheid organiseerde een webinar over deze nieuwe wetgeving. De webinar kan hieronder herbekeken worden. Door technische problemen is er geen simultaanvertaling naar het Nederlands tijdens de eerste 5 minuten. De presentatie vind je ook hieronder terug. Vlaamse Vereniging voor Psychiatrie (VVP) VVP organiseerde een studiedag rond deze gewijzigde wetgeving. De presentaties kan je hieronder terugvinden. Webinar Similes - "De nieuwe wet op beschermende opname" In dit informatieve webinar bespreken experts de ingrijpende veranderingen van de nieuwe wet rond gedwongen opname, "Wet inzake de bescherming opgelegd aan een persoon met een psychiatrische aandoening", die sinds 1 januari 2025 van kracht is. De presentatie richt zich specifiek op de positie van familieleden en naasten binnen deze vernieuwde wetgeving. Drie deskundigen delen hun inzichten: Stefaan Baeten, jurist en Similes voorzitter, geeft een algemene inleiding over de wet Katrien Didden, jurist en medeauteur van "Van een gedwongen naar een beschermende opname", belicht het familieperspectief Kim Steeman, directeur Familieplatform, legt uit hoe hulpverleners constructief kunnen samenwerken met familie Deze webinar, georganiseerd door Similes in samenwerking met Familieplatform, is essentieel voor zowel familieleden van mensen met psychische kwetsbaarheden als professionals in de geestelijke gezondheidszorg.
Meer informatie27 juni 2025 - Nieuws uit het netwerk
Partner in de Kijker: Mobiel Forensisch Team
Het Mobiel Forensisch Team (MFT) wil personen met een interneringsstatuut ondersteunen in hun herstelproces, bijdragen aan veilige sociale inclusie en het risico op delictgedrag verminderen. Voor wie? Het MFT richt zich tot: personen met een interneringsstatuut die gevestigd zijn of zich willen vestigen in Oost- en West-Vlaanderen met een nood aan forensische ondersteuning in de verschillende levensdomeinen -en waarbij de noden passend zijn binnen het aanbod van de hulpverlening binnen een veilig kader Hoe? We voeren deze opdracht uit door zowel het verwijzen naar de juiste vorm van zorg, begeleiding of behandeling als het direct bieden van psychosociale begeleiding in de woon- of verblijfsomgeving. Het team richt zich niet enkel op risico- en beschermende factoren, maar ook op (andere) herstel-ondersteunende en -belemmerende aspecten. We bieden ondersteuning in de zoektocht naar noodzakelijke basisvoorzieningen of toegang tot langdurige (gespecialiseerde) hulp op maat. De forensische begeleiding is persoonsgericht en heeft oog voor de krachten en wensen van de cliënt. De begeleiding kan gedragen worden door meerdere personen binnen het team en we werken nauw samen met andere welzijns-, zorg- en justitiële actoren. Op termijn wordt een gehele overgang naar reguliere zorgdiensten (huisarts, mobiele reguliere zorg, VAPH-diensten…) gefaciliteerd. Daarnaast is het de taak va het MFT om andere zorgactoren en -teams te informeren over forensische thema’s (zoals risicomanagement en -taxatie, internering, grensoverschrijdend/gewelddadig gedrag…). We verlenen ook advies bij individuele casussen. Het team beschikt over een uitgebreide kennis van de (regionale) sociale kaart en je kan ons raadplegen bij vragen rond in-, uit-, of doorstroom van de geïnterneerde persoon. We geven advies bij de uitwerking van een individueel zorgtraject via een indicatiestelling en/of de organisatie van een casustafel, het Multidisciplinair Forensisch Consult (MFC). Het MFC is opgericht in 2024 en werkt regio-overschrijdend. We brengen zorg- en andere relevante actoren samen om een zorgtraject van personen met interneringsstatuut te organiseren of te deblokkeren. We delen expertise en ijveren voor het opbouwen van een vertrouwenscultuur tussen de verschillende zorgactoren. Wie zijn wij? Het Mobiel Forensisch Team is multidisciplinair samengesteld en heeft oog voor het betrekken van belangrijke naasten of familieleden. Het is onze visie dat deze mensen een positieve invloed hebben op het herstelproces van de cliënt. Het team bestaat uit twee complementaire functies die nauw samenwerken, met name begeleidings- en schakelfunctie. Het MFC kan beschouwd worden als een derde complementaire functie. We hebben een antenne in Zelzate (Oost-Vlaanderen) en in Beernem (West-Vlaanderen) en werken nauw samen met de professionele actoren binnen het netwerk (psychiatrische centra, justitiehuizen, verslavingszorg, CGG, CAW, initiatieven voor beschut wonen, arbeidszorg…). Hoe aanmelden? Alle aanmeldingen verlopen via www.mobielforensischteam.be/aanmelden. Je kan het MFT telefonisch bereiken via: 09 342 28 28 – antenne Zelzate, Oost-Vlaanderen 050 81 97 96 – antenne Beernem, West-Vlaanderen Adviesverlening en begeleiding zijn gratis. Voor meer informatie over het multidisciplinair consult kan je terecht bij Veerle De Reu (veerle.dereu@janbaptist.broedersvanliefde.be).
Meer informatie